Uw kind zien schreeuwen, huilen of onrustig bewegen midden in de nacht, zonder dat u het kunt troosten, kan erg beangstigend zijn. Deze indrukwekkende episodes, ook wel nachtangsten genoemd, verstoren vaak de nachtrust van het hele gezin. Gelukkig komen ze regelmatig voor en zijn ze meestal onschuldig.
Wat is nachtangst of pavor nocturnus bij kinderen?
Nachtangsten (of pavor nocturnus) behoren tot de zogenaamde parasomnieën: slaapstoornissen die optreden tijdens de diepe slaap.
Ze uiten zich door een plotselinge, korte en gedeeltelijke ontwaking waarbij het kind niet echt wakker is. Het kind kan huilen, schreeuwen, zweten, zwaar ademen of met grote ogen rondkijken. Soms gaan kinderen ook rechtop zitten in bed of proberen ze eruit te stappen. Tijdens een nachtangst herkent het kind zijn omgeving niet en reageert het nauwelijks op wat er rondom gebeurt.
Pogingen om het kinderen wakker te maken zijn meestal niet succesvol en kunnen zelfs leiden tot meer onrust of verwarde reacties. Een episode duurt doorgaans tussen één en twintig minuten en stopt meestal even plots als ze begonnen is. Het is belangrijk om rustig in de buurt te blijven tot uw kind weer kalmeert en verder slaapt. De volgende ochtend herinnert het kind zich niets meer van wat er tijdens de nacht is gebeurd.¹
Nachtangst of een nachtmerrie: wat is het verschil?
Het is voor ouders cruciaal om het verschil te kennen tussen nachtangst en een gewone nachtmerrie, omdat de aanpak ervan totaal anders is.
Diepe slaap versus remslaap
Het belangrijkste verschil heeft te maken met de slaapfase:
- Een nachtangst treedt meestal op in het eerste deel van de nacht, ongeveer één tot drie uur nadat het kind in slaap is gevallen, tijdens de diepe slaap.
- Een nachtmerrie gebeurt daarentegen vooral in het tweede deel van de nacht of tegen de ochtend, tijdens de REM-slaap (de droomslaap, waarin de hersenactiviteit het drukst is).
De reactie van het kind en vergeten de volgende ochtend
Bij een nachtmerrie wordt een kind volledig wakker. Het herkent zijn ouders, kan vertellen wat het heeft gedroomd en heeft behoefte aan geruststelling.
Tijdens een nachtangst is het kind zich niet bewust van wat er gebeurt. Het kan onrustig zijn, roepen of zich afzetten tegen troostende gebaren, omdat het niet reageert op prikkels van buitenaf. Een typisch kenmerk van nachtangsten is dat het kind de volgende ochtend geen enkele herinnering heeft aan de episode.
Op welke leeftijd komen gevallen van nachtangst voor?
Deze episodes komen vooral voor tijdens de peuter- en kleuterjaren. Ze verschijnen meestal vóór de leeftijd van 4 jaar en treffen ongeveer 40% van de kinderen jonger dan 6 jaar.² Bij baby’s en jonge kinderen worden ze vermoedelijk vaak niet herkend, omdat nachtelijk huilen op die leeftijd als normaal wordt beschouwd.
Terugkerende nachtangsten zijn zeldzamer en komen voor bij ongeveer 1 tot 3% van de kinderen jonger dan 15 jaar.³ Over het algemeen worden nachtangsten iets vaker vastgesteld bij jongens.
In de meeste gevallen verdwijnen deze episodes vanzelf naarmate het zenuwstelsel verder rijpt. Meestal verdwijnt nachtangst volledig voor de puberteit. Blijven de klachten bestaan of nemen ze toe, dan is het verstandig om een zorgverlener te raadplegen.
Hoe kan een homeopathische behandeling helpen bij nachtangst?
Nachtangsten kunnen worden uitgelokt door verschillende factoren, zoals stress, koorts, vermoeidheid of een onregelmatig slaappatroon. Soms gaat het hand in hand met andere klachten, zoals buikpijn, vaak wakker worden om naar het toilet te gaan of emotioneel gerelateerde diarree.
Deze symptomen kunnen heel goed worden ondersteund met een homeopathische behandeling⁴. Voor de allerkleinsten kunnen de granules eenvoudig worden opgelost in een beetje water in de zuigfles. Oudere kinderen kunnen de granules voor het slapengaan onder de tong laten smelten. Homeopathische geneesmiddelen zijn veilig in gebruik, kunnen probleemloos worden gecombineerd met andere lopende behandelingen en hebben geen bekende bijwerkingen.
Twee vaak gebruikte homeopathische geneesmiddelen bij nachtangsten zijn:
- Arsenicum album: wordt vaak overwogen bij kinderen die angstig zijn, moeilijk alleen kunnen zijn of ’s nachts onrustiger worden.
- Stramonium: wordt vaak gebruikt wanneer nachtangsten gepaard gaan met hevige angst, schreeuwen, angst voor het donker en uitgesproken onrust.⁵
Elk kind is uniek. Voor een persoonlijke begeleiding die afgestemd is op de behoeften van uw kind, vraagt u best advies aan een gezondheidsprofessional. Die kan u begeleiden op basis van de situatie en het profiel van uw kind.
Wat te doen bij intense angst van uw kind?
Als uw kind een aanval heeft, is de rol als ouder heel belangrijk. Wanneer een nachtangst optreedt, kunnen deze tips helpen:
- Maak uw kind niet wakker: het geforceerd wakker maken kan de episode verlengen of extra verwarring veroorzaken.
- Zorg voor veiligheid: blijf rustig in de buurt zodat uw kind zich niet kan bezeren wanneer het beweegt of uit bed probeert te stappen.
- Praat zacht en rustig: ook al lijkt uw kind u niet bewust te horen, een kalme stem helpt om een rustige omgeving te behouden.
- Laat de episode voorbijgaan: meestal duurt ze slechts enkele minuten. Daarna valt het kind vanzelf opnieuw rustig in slaap.
Hoewel een nachtangst erg indrukwekkend kan zijn voor ouders, is ze doorgaans onschuldig en van voorbijgaande aard.
Extra tips om slaapproblemen te voorkomen
Naast een homeopathische ondersteuning kan een goede slaaproutine helpen om de slaapkwaliteit van uw kind te verbeteren.
- Verlucht de slaapkamer dagelijks 15 minuten en houd de temperatuur rond de 18°C.
- Zorg voor vaste bedtijden om het biologische slaapritme niet te verstoren.
- Kies ’s avonds voor een lichte maaltijd en beperk suikerrijke voedingsmiddelen.
- Kies na het avondeten voor een rustige activiteit zonder schermen.
- Laat uw kind standaard voor het slapengaan nog even naar het toilet gaan.
- Creëer een rustige, gezellige sfeer die uitnodigt tot slapen.
- Maak van het slapengaan een vast ritueel met bijvoorbeeld een verhaaltje, een knuffelmoment en het vertrouwde knuffeltje binnen handbereik.
Wilt u meer weten over een gezonde slaapgewoonten? Lees dan ook ons artikel over hoe u uw slaap kunt verbeteren.
Wanneer een homeopathisch arts of zorgverlener raadplegen?
Hoewel nachtangsten meestal deel uitmaken van de normale ontwikkeling van een kind, is het aangewezen een arts of gezondheidsprofessional te raadplegen wanneer:
- de nachtangsten vaak voorkomen
- de episodes steeds heviger worden
- ze een belangrijke impact hebben op het dagelijks leven van het kind of het gezin
Een gezondheidsprofessional kan de juiste diagnose stellen, andere slaapstoornissen uitsluiten en indien nodig een gepaste begeleiding voorstellen.
Zo helpt u uw kind weer rustig slapen... en geniet u zelf ook van een zorgeloze nacht.
Vind een gezondheidsprofessional die homeopathie toepast
¹E. Ria (2021) – Les troubles du sommeil de l’enfant. EMC - Pédiatrie. ScienceDirect.
²N. Yilmaz (2007) – Docteur, mon enfant ne dort pas ! Revue de la Médecine Générale, n°241. SSMG. Docteur, mon enfant ne dort pas ! - SSMG
³A. Leung et al. (2021) – Sleep Terrors: An Updated Review. Current Pediatric Reviews. National Center for Biotechnology Information (NCBI). Sleep Terrors: An Updated Review - PubMed
⁴K. Upreti et al. (2025) – Effectiveness of Homoeopathic Treatments for Sleep Disorders in Children and Adolescents: A Systematic Review According to the Principles of Evidence-Based Medicine. Children (Basel). PMC. Effectiveness of Homoeopathic Treatments for Sleep Disorders in Children and Adolescents - PMC
⁵Homéo & Care : Le guide de l'homéopathie au quotidien.
