Verschillen tussen hoogsensitiviteit en hyperemotiviteit?
Hoogsensitiviteit en hyperemotiviteit zijn nauw met elkaar verbonden emotionele eigenschappen. Ze kunnen leiden tot intense reacties en gedrag dat soms overdreven lijkt, en invloed hebben op het gezinsleven, werk en sociale interacties. Tegelijkertijd vormen ze ook een persoonlijke en relationele rijkdom. Ontdek enkele inzichten om deze eigenschappen beter te begrijpen en ermee om te gaan in het dagelijks leven.
Wat is hoogsensitiviteit?
Hoogsensitiviteit is geen psychische stoornis, maar een persoonlijkheidstrek die veel mensen hebben, soms zonder dat ze het zelf weten. Hoogsensitieve personen nemen prikkels uit hun omgeving intenser waar. Hoogsensitiviteit kan zich op verschillende manieren uiten:
- Sensorische sensitiviteit: sterke reacties op geluiden, licht, texturen of smaken. Een hoogsensitief persoon kan zich bijvoorbeeld snel overweldigd voelen in een druk kantoor met veel prikkels, zoals verlichting, veel mensen en omgevingsgeluiden.
- Emotionele sensitiviteit: intense emoties en een bijzonder sterk empathisch vermogen. Hoogsensitieve personen “laden” zich vaak op met de emoties van anderen, wat kan leiden tot vermoeidheid, schuldgevoelens of tranen.
- Omgevings sensitiviteit: moeite met veranderingen, onverwachte gebeurtenissen of dagelijkse stresssituaties. Hoogsensitieve mensen vermijden vaak conflicten en hebben moeite om stress te hanteren. Ze zijn bovendien zeer gevoelig voor oordelen en kritiek, die bij hen een diep gevoel van ongemak kunnen veroorzaken, terwijl anderen dit slechts als een tijdelijke ergernis ervaren.
- Cognitieve sensitiviteit: een neiging tot overanalyse, scenario’s bedenken en piekeren. Tijd voor zichzelf en momenten van rust zijn vaak nodig om weer op te laden.
Wist je dat?
Tot wel 30% van de mensen wereldwijd hoogsensitief is¹.
Hoe werkt het brein van hoogsensitieve personen?
Hoewel het centrale zenuwstelsel anatomisch identiek is aan dat van andere mensen, werkt het iets anders. Recent onderzoek wijst uit dat een serotonine-transportergen de prikkelperceptie kan beïnvloeden². Neuro-imaging heeft aangetoond dat mensen met deze genetische variatie hyperactiviteit vertonen in de amygdala, een gebied in de hersenen dat betrokken is bij de verwerking van emoties.
Wist je dat?
Hoogsensiviteit is een recent begrip. Het concept werd in 1990 geïntroduceerd door de Amerikaanse psychiater en onderzoekster Elaine Aron. Ze ontwikkelde een test om hoogsensiviteit vast te stellen en schreef verschillende boeken over dit onderwerp, waaronder ‘Hypersensibles mieux se comprendre pour s'accepter’ en ‘Aimer quand on est hypersensible’.
Wat is hyperemotiviteit?
Hyperemotiviteit is een dimensie van hoogsensitiviteit. Terwijl hoogsensitiviteit verschillende aspecten omvat (sensorische, cognitieve en omgevingsgevoeligheid) richt hyperemotiviteit zich voornamelijk op de emotionele beleving, vaak met duidelijke gedragsmatige uitingen.
Het gaat om een intens ervaren van emoties zoals angst, boosheid, verdriet, afkeer, verrassing of vreugde, gecombineerd met moeite om deze op een passende manier te uiten. Deze emotionele intensiteit kan zich op twee manieren manifesteren:
- Intern gericht: emoties worden geïnternaliseerd. De persoon kan gereserveerd, introvert of teruggetrokken overkomen, moeite hebben om gevoelens te uiten en een voorkeur voor afzondering tonen.
- Extern gericht: emoties worden juist geuit. De persoon kan impulsief of opvliegend reageren en situaties overdreven beleven, met een neiging tot dramatiseren.
Hoogsensitiviteit en hyperemotiviteit: van kwetsbaarheid naar kracht
Hoogsensitieve en hyperemotieve personen ervaren een overvloed aan emotionele prikkels. De uitdaging ligt niet in het aantal prikkels, maar in het reguleren, interpreteren en prioriteren ervan.
Wanneer deze eigenschappen het dagelijks leven bemoeilijken, kan professionele begeleiding helpen:
- Therapieën onder begeleiding van een psychotherapeut (psychiater of psycholoog), zoals interpersoonlijke therapieën (IPT)
- Cognitieve gedragstherapieën (CGT)
Wanneer emoties goed worden gereguleerd, kunnen hoogsensitiviteit en hyperemotiviteit echter een kracht worden. Dit uit zich in een sterker empathisch vermogen en een scherpere waarneming van details.
Daarnaast kunnen technieken voor persoonlijke ontwikkeling helpen om beter om te gaan met hoogsensitiviteit en hyperemotiviteit in het dagelijks leven. Yoga, meditatie en sophrologie bieden praktische middelen om emoties te leren beheersen, stress te verminderen en innerlijke rust te vinden.
Homeopathie als ondersteuning bij emoties
Hoogsensitiviteit en hyperemotiviteit zijn geen pathologische aandoeningen, maar emotionele eigenschappen die een professional met een gepersonaliseerde aanpak kan ondersteunen. Het doel is om de intensiteit en frequentie van emoties te verminderen, zodat de kwaliteit van het persoonlijke en professionele leven en de interpersoonlijke relaties behouden blijft.
Homeopathische behandelingen kunnen:
- Een aanvullende ondersteuning bieden naast psychotherapie
- Geen bekende bijwerkingen hebben en compatibel zijn met andere medicatie
- Het emotionele welzijn en de slaap bevorderen
Tijdens het consult besteedt de homeopaat bijzondere aandacht aan de gevoeligheid en persoonlijkheid van de patiënt, de familiale context en specifieke situaties die leiden tot overdreven emotionele reacties. Op basis hiervan kan een persoonlijke behandeling worden opgesteld, gericht op zowel psychische als lichamelijke manifestaties.
¹ Lionetti, F. & Pluess, M. (2019) – Sensory Processing Sensitivity and its association with personality traits and affect: A meta-analysis. Personality and Individual Differences, ScienceDirect. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0092656619300583?via%3Dihub
² Queen Mary University of London (2020) – Study in twins finds our sensitivity is partly in our genes. Queen Mary University of London. Queen Mary University of London
